SƠ LƯỢC VỀ HỘI CHỨNG CHÈN ÉP VAI (VIÊM GÂN CHÓP XOAY)
1. Hội Chứng Chèn Ép Vai là tình trạng phổ biến gây đau vai
Đau vai là tình trạng phổ biến trong bệnh lý cơ xương khớp, ảnh hưởng từ vận động viên trẻ đến người lao động lớn tuổi.
Trong số các nguyên nhân gây đau vai, Hội Chứng Chèn Ép Vai là tình trạng thường gặp nhất. Chèn Ép Vai còn được gọi là Viêm Gân Vai Của Người Bơi Lội. Tên gọi khác là Vai Của Người Chơi Tennis hay Viêm Gân Chóp Xoay.
Một số tên gọi khác của Hội Chứng Chèn Ép Vai
2. Biểu hiện ban đầu của người bệnh
Những người bị Hội Chứng Chèn Ép Vai có thể bị đau dữ dội trong lúc hoạt động và cả khi nghỉ ngơi, cánh tay yếu và khó giơ tay lên cao.
3. Biến chứng nếu không điều trị sớm
Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, Hội Chứng Chèn Ép Vai có thể dẫn đến thoái hóa gân chóp xoay. Thậm chí là Rách Chóp Xoay hoặc Đông Cứng Khớp Vai.
4. Vai trò chuyên môn của Bác sĩ Trần Văn Dương
Bác sĩ Chuyên khoa 2 Trần Văn Dương có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Cơ Xương Khớp, Chấn Thương Chỉnh Hình và Y Học Thể Thao. Ông đang giữ vị trí Trưởng khoa và quản lý chuyên môn tại một bệnh viện đa khoa hạng I ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện nay, Bác sĩ Dương trực tiếp chẩn đoán và điều trị các bệnh lý vùng vai. Trong đó, Hội Chứng Chèn Ép Vai là nguyên nhân phổ biến gây đau và hạn chế vận động khớp vai.
5. Phương pháp điều trị theo từng mức độ tổn thương
Tùy mức độ tổn thương, BS Trần Văn Dương sẽ chọn điều trị bảo tồn hoặc phẫu thuật phù hợp với từng bệnh nhân.
6. Lợi ích của điều trị đúng hướng
Điều trị đúng giúp giảm đau, phục hồi chức năng và phòng ngừa tổn thương quanh khớp vai.
7. Mục tiêu bài viết
Bài viết do Bác sĩ Dương biên soạn nhằm giúp người bệnh hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị Hội Chứng Chèn Ép Vai/Viêm Gân Chóp Xoay.
HỘI CHỨNG CHÈN ÉP VAI (VIÊM GÂN CHÓP XOAY) LÀ GÌ?
Khớp vai là một trong những khớp linh hoạt nhất của cơ thể, cho phép cánh tay chuyển động đa hướng. Cấu trúc khớp vai bao gồm xương cánh tay, xương bả vai và xương đòn.
Các gân chóp xoay là nhóm gân cơ bám từ xương bả vai lên đầu trên xương cánh tay, giúp ổn định và điều khiển các cử động nâng, xoay, duỗi tay. Giữa gân chóp xoay và mỏm cùng xương bả vai có một túi hoạt dịch giúp giảm ma sát khi cử động. Khi vùng này bị viêm hoặc không gian bị thu hẹp, mỏm cùng cọ xát vào gân và túi hoạt dịch, gây kích ứng, đau, và "kẹt". Tình trạng này là Hội Chứng Chèn Ép Vai.
NGUYÊN NHÂN GÂY HỘI CHỨNG CHÈN ÉP VAI (VIÊM GÂN CHÓP XOAY)
Trong nhiều năm điều trị hàng ngàn bệnh nhân mắc Hội Chứng Chèn Ép Vai (Viêm Gân Chóp Xoay), Bác sĩ Dương đã rút ra nhiều kinh nghiệm thực tế. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến mà ông thường gặp ở phần lớn bệnh nhân.
1. Ở người trẻ
- Vận động viên hoặc người chơi thể thao các môn sử dụng tay nhiều trên đầu: bơi lội, bóng chuyền, cầu lông, tennis...
- Người tập gym với bài đẩy vai/nâng tạ không đúng kỹ thuật
2. Ở người lớn tuổi hoặc trung niên
- Làm các công việc lặp lại như sơn nhà, xây dựng, treo rèm, dọn dẹp trần cao...
- Lão hóa gây thoái hóa gân và hình thành gai xương mỏm cùng
3. Yếu tố khác
- Chấn thương vai nhẹ nhưng không điều trị dứt điểm
Lão hóa gây thoái hóa gân và hình thành gai xương mỏm cùng
TRIỆU CHỨNG HỘI CHỨNG CHÈN ÉP VAI (VIÊM GÂN CHÓP XOAY)
Nhiều bệnh nhân của Bác sĩ Dương ban đầu chỉ cảm thấy vai đau nhẹ như không có vấn đề gì nghiêm trọng. Nhưng cũng có người sau một lần vận động mạnh thì vai đau rõ rệt. Bệnh có thể khởi phát âm thầm hoặc đau rõ ràng sau vận động. Triệu chứng điển hình thường gặp như sau:
- Đau âm ỉ vùng trước hoặc bên ngoài vai
- Đau tăng khi giơ tay lên cao hoặc với tay
- Đau khi hạ tay hoặc xoay vai ra sau
- Đau nhiều về đêm, đặc biệt khi nằm nghiêng bên vai đau
- Cứng khớp, giảm tầm vận động, yếu sức cơ
- Gặp khó khăn khi mặc áo, thắt dây an toàn, gội đầu
Ở giai đoạn sớm, nhiều người cảm thấy triệu chứng nhẹ nên chủ quan bỏ qua không điều trị. Khi tình trạng nặng hơn mới đến gặp Bác sĩ Dương thì đã bị mất vận động vai hoặc Rách Chóp Xoay.
Khi tình trạng nặng hơn mới đến gặp Bác sĩ Dương thì đã bị mất vận động vai hoặc Rách Chóp Xoay.
ĐIỀU TRỊ VIÊM GÂN CHÓP XOAY (HỘI CHỨNG CHÈN ÉP VAI)
Mục tiêu của việc điều trị là giúp bạn giảm đau và lấy lại khả năng vận động bình thường ở vai. Bác sĩ sẽ chọn hướng điều trị phù hợp nhất theo tuổi, sức khỏe và mức độ vận động từng người.”
1. Điều trị bảo tồn (không phẫu thuật): chiếm đa số
-
- Nghỉ ngơi - tránh hoạt động quá mức: tránh giơ tay quá đầu, mang vác nặng
- Thuốc giảm đau kháng viêm (NSAIDs): giúp kiểm soát đau và viêm
- Vật lý trị liệu - phục hồi chức năng
- Bài tập kéo giãn tăng biên độ vận động
- Tăng cường cơ chóp xoay và cải thiện tư thế
- Tiêm corticoid vào túi hoạt dịch dưới mỏm cùng:
- Dành cho trường hợp đau nhiều, không đáp ứng điều trị thường quy, kết hợp thuốc tê
2. Phẫu thuật nội soi
Bác sĩ Dương sẽ đề nghị phẫu thuật nếu điều trị nội khoa thất bại:
-
- Cắt bỏ phần túi hoạt dịch bị viêm
- Cắt gai xương mỏm cùng để tạo khoảng trống cho gân chóp xoay
- Xử lý tổn thương phối hợp như: Rách Chóp Xoay, Viêm Gân Cơ Nhị Đầu, Viêm Khớp Vai nhỏ...
Phẫu thuật nội soi vai hiện nay an toàn, ít xâm lấn và cho kết quả tốt. Sau mổ, bệnh nhân được hướng dẫn tập phục hồi đúng cách để lấy lại chức năng vai.
