HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY | BS Trần Văn Dương (TP.HCM)

Bác sĩ Chuyên khoa 2 Trần Văn Dương - với nhiều năm kinh nghiệm ở vị trí Trưởng khoa lâm sàng, quản lý chuyên môn và trực tiếp điều trị cho nhiều bệnh nhân trong lĩnh vực Cơ Xương Khớp - Chấn Thương Chỉnh Hình - Y Học Thể Thao tại TP. Hồ Chí Minh (cũ) tìm hiểu kỹ hơn về Hội Chứng Ống Cổ Tay trong bài viết dưới đây.

BS DƯƠNG TƯ VẤN NGUYÊN NHÂN GÂY HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY 

Bác sĩ Dương nhận thấy Hội Chứng Ống Cổ Tay thường do nhiều yếu tố kết hợp, chứ không chỉ từ một nguyên nhân duy nhất. Nhận định này cũng phù hợp với các nghiên cứu y học. Bệnh phổ biến hơn ở phụ nữ và người lớn tuổi. Những nguyên nhân thường gặp gồm:

1. Di truyền

Nhiều người trong gia đình cùng mắc bệnh, thường có ống cổ tay nhỏ bẩm sinh, dễ chèn ép thần kinh giữa.

2. Lặp đi lặp lại động tác tay

Nhân viên văn phòng, công nhân, thợ thủ công… làm việc tay liên tục dễ gây viêm gân và chèn ép dây thần kinh.

3. Tư thế cổ tay không phù hợp

Lái xe, làm bánh, cắt tóc... giữ cổ tay gập mặt lòng bàn tay lâu làm tăng áp lực trong ống cổ tay.

4. Phụ nữ mang thai

Sự thay đổi nội tiết khiến mô quanh cổ tay sưng, ép lên dây thần kinh.

5. Bệnh toàn thân

Tiểu đường, viêm khớp dạng thấp, rối loạn tuyến giáp… cũng góp phần gây bệnh.

Bác sĩ Dương luôn xem xét kỹ các yếu tố này khi thăm khám để đưa ra hướng điều trị phù hợp.

BS DƯƠNG MÔ TẢ TRIỆU CHỨNG HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY

Khi thăm khám, nhiều bệnh nhân than phiền với BS Dương bị tê buốt, ngứa ran ở ngón cái, trỏ, giữa và nửa ngón áp út. Nhiều người cảm giác như kiến bò hoặc điện giật, nhất là về đêm. Ngón út thường không bị ảnh hưởng.

Một số bệnh nhân cảm thấy tê lan lên cẳng tay hoặc vai, dễ nhầm với bệnh vai gáy. Tay yếu, cầm nắm kém, hay đánh rơi đồ hoặc khó cài nút áo hay cầm bút.

Bác sĩ Dương cho biết bệnh thường khởi phát âm thầm, không chấn thương rõ ràng. Ban đầu, triệu chứng chỉ thoáng qua nên dễ bị bỏ qua. Khi nặng hơn, cảm giác tê đau dai dẳng, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt.

Triệu chứng hay nặng về đêm hoặc khi giữ cổ tay lâu như khi lái xe, cầm điện thoại. Đáng chú ý, nhiều bệnh nhân nói với Bác sĩ Dương rằng chỉ cần lắc nhẹ tay là cảm giác dễ chịu hơn. Đây là dấu hiệu điển hình của Hội Chứng Ống Cổ Tay.

BS DƯƠNG HƯỚNG DẪN CHẨN ĐOÁN HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY

1. Thăm khám

Bác sĩ Chuyên khoa 2 Trần Văn Dương sẽ thăm khám và trao đổi về tiền sử bệnh lý, và các triệu chứng của bạn. Bác sĩ sẽ kiểm tra cẩn thận bàn tay và cổ tay, thực hiện một số nghiệm pháp, như:

• Ấn hoặc gõ dọc theo dây thần kinh giữa ở lòng bàn tay. Nếu động tác này gây cảm giác ngứa ran ở các ngón tay, đó là dấu hiệu Tinel.
• Uốn cong và giữ cổ tay ở tư thế gập để kiểm tra xem có xuất hiện tình trạng tê hoặc ngứa ran ở tay hay không
• Kiểm tra độ nhạy ở đầu ngón tay và bàn tay
• Đánh giá xem các cơ quanh gốc ngón tay cái có bị yếu không.
• Kiểm tra tình trạng teo cơ ở các cơ xung quanh gốc ngón tay cái. Trong những trường hợp nặng, các cơ này có thể trở nên nhỏ hơn rõ rệt.

Thông thường, chỉ cần thăm khám lâm sàng là Bác sĩ Dương đã có thể chẩn đoán được Hội Chứng Ống Cổ Tay. Không nhất thiết phải làm thêm xét nghiệm.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, Bác sĩ có thể chỉ định:

2. X-quang

Bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang khi bạn bị đau hoặc hạn chế vận động cổ tay. Kết quả giúp loại trừ nguyên nhân khác như viêm khớp, gãy xương hoặc tổn thương dây chằng.

3. MRI

MRI cho phép thấy rõ mô mềm và phát hiện bất thường như u hay sẹo chèn ép thần kinh. Phương pháp này cũng giúp xác định nguyên nhân khác gây triệu chứng tương tự.

4.Đo điện cơ chi trên: đây là phương pháp chẩn đoán đơn giản, chính xác , rẻ tiền giúp bác sĩ xác định vị trí thần kinh bị chèn ép , mức độ tổn thương của thần kinh giữa để có chỉ định điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân

Việc chỉ định thêm xét nghiệm sẽ được Bác sĩ Dương cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân.

BÁC SĨ DƯƠNG TƯ VẤN ĐIỀU TRỊ HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY

Hội Chứng Ống Cổ Tay tiến triển chậm, nhưng thường nặng dần theo thời gian nếu không được điều trị. Chính vì vậy, việc được thăm khám và chẩn đoán kịp thời là rất quan trọng. Trong giai đoạn sớm, điều trị có thể làm chậm lại hoặc ngăn chặn sự tiến triển của bệnh.

1. Điều Trị Bảo Tồn Không Phẫu Thuật Hội Chứng Ống Cổ Tay

Các phương pháp điều trị không phẫu thuật được Bác sĩ Dương sử dụng bao gồm:

• Đeo nẹp để giữ cổ tay ở vị trí thẳng giúp giảm áp lực lên dây thần kinh trong ống cổ tay…

Bác sĩ CKII Trần Văn Dương (TP.HCM) chỉ định nẹp cổ tay điều trị Hội Chứng Ống Cổ Tay; hỗ trợ giảm tê tay

• Thuốc chống viêm không steroid (NSAID).
• Thay đổi hoạt động khi bàn tay và cổ tay của bạn ở cùng một vị trí quá lâu, đặc biệt là khi cổ tay của bạn bị cong hoặc duỗi. Trong một số trường hợp, thay đổi việc làm có thể giảm triệu chứng.
• Bài tập trượt thần kinh giúp dây thần kinh giữa di chuyển tự do hơn trong phạm vi của ống cổ tay (Xem thêm Hướng Dẫn Luyện Tập Trị Liệu Cho Hội Chứng Ống Cổ Tay)
• BS Dương có thể đề nghị tiêm steroid, là một thuốc chống viêm mạnh có thể được tiêm vào ống cổ tay. Tuy nhiên, chúng thường chỉ mang lại hiệu quả tạm thời chứ không mang lại lợi ích lâu dài.
• Tiêm PRP: Dùng chính máu người bệnh để tách lấy huyết tương giàu tiểu cầu, rồi tiêm vào vùng tổn thương. Một số nghiên cứu cho thấy có thể giảm triệu chứng tạm thời, nhưng hiệu quả lâu dài còn chưa rõ ràng.

2. Điều Trị Phẫu Thuật Hội Chứng Ống Cổ Tay

Nếu các phương pháp điều trị bảo tồn không hiệu quả, Bác sĩ Chuyên khoa 2 Trần Văn Dương có thể đề nghị phẫu thuật. Với bệnh nhân Hội Chứng Ống Cổ Tay bị tê kéo dài hoặc teo cơ ngón cái, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật. Việc này giúp tránh tổn thương thần kinh vĩnh viễn. Phẫu thuật này được gọi là giải phóng ống cổ tay.

Bác sĩ Chuyên khoa 2 Trần Văn Dương chỉ định phẫu thuật giải phóng ống cổ tay cho người mắc Hội Chứng Ống Cổ Tay; giảm tê tay hiệu quả

2.1. Phẫu thuật mở giải phóng ống cổ tay

Với phẫu thuật mở, Bác sĩ Dương rạch một đường nhỏ ở lòng bàn tay, cắt dây chằng ngang cổ tay để giảm áp lực lên dây thần kinh giữa. Sau phẫu thuật Hội Chứng Ống Cổ Tay, dây chằng sẽ dần kéo dài hơn, giúp mở rộng ống cổ tay và giảm áp lực lên dây thần kinh giữa.

2.2. Phẫu thuật nội soi giải phóng ống cổ tay

Bác sĩ Dương sẽ rạch một hoặc hai đường nhỏ trên da và sử dụng một camera thu nhỏ hoặc ống nội soi để quan sát bên trong. BS sử dụng dao phẫu thuật đặc biệt để cắt dây chằng ngang cổ tay.

3. Phục hồi sau phẫu thuật Hội Chứng Ống Cổ Tay

3.1. Chăm sóc & vận động sớm sau mổ

Ngay sau khi hoàn thành phẫu thuật, BS Dương sẽ khuyến khích bạn nâng tay cao hơn tim và cử động các ngón tay. Điều này nhằm giảm sưng và ngăn ngừa tình trạng cứng khớp.

Trong tuần đầu tiên sau phẫu thuật, đa số bệnh nhân đều cảm nhận các triệu chứng vào ban đêm thường cải thiện rõ rệt.

Bạn có thể cần đeo nẹp hoặc băng cổ tay trong vài tuần sau phẫu thuật. Bạn sẽ được phép sử dụng tay cho các hoạt động nhẹ nhàng, nhưng cần lưu ý tránh gây khó chịu.

3.2. Thời gian hồi phục & các yếu tố ảnh hưởng

Sau phẫu thuật, sức cầm nắm thường hồi phục sau 2–3 tháng. Nếu dây thần kinh tổn thương nặng, có thể mất 6–12 tháng hoặc lâu hơn. Tuy nhiên, phẫu thuật vẫn rất cần để ngăn bệnh tiến triển.

Cảm giác tê và ngứa ran thường cải thiện trong vài tháng đầu sau mổ. Nhiều bệnh nhân nhẹ do Bác sĩ Dương điều trị cho biết họ hết tê ngay sau phẫu thuật. Với trường hợp nặng, có thể mất 6–12 tháng để phục hồi cảm giác. Thậm chí có người không hồi phục hoàn toàn. Dù vậy, phẫu thuật vẫn rất quan trọng để ngăn bệnh nặng thêm.

Bác sĩ Dương sẽ thảo luận với bạn về thời gian quay lại làm việc. Bác sĩ sẽ cho biết liệu bạn có gặp phải hạn chế nào trong các hoạt động nghề nghiệp của mình hay không.

Với người bị Hội Chứng Ống Cổ Tay kèm viêm khớp hoặc viêm gân, thời gian hồi phục thường kéo dài hơn. Điều này là do cổ tay bị cứng và đau. Nếu bệnh kéo dài gây mất cảm giác hoặc teo cơ ngón cái, thời gian hồi phục sẽ lâu hơn.