SƠ LƯỢC VỀ THOÁI HÓA KHỚP GỐI

Thoái Hóa Khớp Gối là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây đau khớp và hạn chế vận động ở người trung niên và  cao tuổi. Đây là tình trạng khớp gối bị tổn thương mạn tính. Hậu quả dẫn đến mất dần sụn khớp, hình thành gai xương và viêm quanh khớp. Biểu hiện triệu chứng đau, sưng và cứng khớp.

Thoái Hóa Khớp Gối không chỉ là vấn đề của tuổi tác. Ngày nay, bệnh có xu hướng trẻ hóa do lối sống ít vận động, thừa cân, hoặc do chấn thương. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp người bệnh kiểm soát được cơn đau và duy trì chất lượng cuộc sống. Hãy cùng Bác sĩ Chuyên khoa 2 Trần Văn Dương tìm hiểu kỹ hơn về tình trạng này trong bài viết dưới đây.

Hình minh họa vị trí đau trong Thoái Hóa Khớp Gối – Bác sĩ Trần Văn Dương (TP.HCM)

NGUYÊN NHÂN GÂY THOÁI HÓA KHỚP GỐI

Thoái hóa khớp gối thường hình thành do sự kết hợp của nhiều yếu tố nguy cơ:

  • Tuổi tác: Người trên 50 tuổi có nguy cơ cao hơn vì sụn khớp bị mài mòn theo thời gian.
  • Giới tính: Phụ nữ sau mãn kinh dễ mắc bệnh hơn do thay đổi nội tiết.
  • Thừa cân - béo phì: Trọng lượng cơ thể đè lên khớp gối làm tăng áp lực và đẩy nhanh quá trình thoái hóa.
  • Làm việc nặng hoặc vận động sai tư thế: Lao động chân tay, bê vác nặng, hoặc chơi thể thao cường độ cao dễ làm tổn thương khớp.
  • Di truyền: Nếu trong gia đình có người bị thoái hóa khớp, nguy cơ mắc bệnh của bạn cũng cao hơn.
  • Tiền sử chấn thương khớp gối: Như gãy xương, trật khớp, rách dây chằng hay sụn chêm.

Bác sĩ Trần Văn Dương đã điều trị cho nhiều bệnh nhân trẻ bị Thoái Hóa Khớp Gối. Nguyên nhân thường do luyện tập thể thao sai cách hoặc chấn thương không được điều trị triệt để. Vì vậy, BS Dương luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ khớp từ sớm.

TRIỆU CHỨNG ĐIỂN HÌNH CỦA THOÁI HÓA KHỚP GỐI

Hầu hết những bệnh nhân Thoái Hóa Khớp Gối thường kể với Bác sĩ Dương về các biểu hiện điển hình như sau:

  • Đau đầu gối: Cơn đau thường xuất hiện khi vận động, leo cầu thang hoặc đứng lâu. Ở giai đoạn nặng, đau có thể kéo dài ngay cả khi nghỉ ngơi.
  • Sưng nề: Do viêm màng hoạt dịch hoặc tích tụ dịch trong khớp.
  • Cứng khớp: Đặc biệt là sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu, thường kéo dài dưới 30 phút.
  • Khớp gối phát ra tiếng lạo xạo: Khi di chuyển, bạn có thể nghe thấy âm thanh như “lạo xạo” do bề mặt khớp không còn trơn láng.
  • Khó vận động hoặc đi lại: Gối có thể yếu, dễ bị khuỵu hoặc cảm giác bị kẹt, “mất kiểm soát”.
  • Biến dạng khớp: Trong những trường hợp nặng, khớp gối có thể lệch trục hoặc biến dạng thấy rõ.
Hình minh họa cơn đau đầu gối trong Thoái Hóa Khớp Gối – Bác sĩ Trần Văn Dương (TP.HCM)

Bác sĩ Dương khuyên đừng bỏ qua những dấu hiệu đau nhẹ ở đầu gối. Khi bệnh nhân đến khám sớm, việc điều trị đơn giản và hiệu quả hơn nhiều so với các trường hợp đã bị biến dạng khớp.

CHẨN ĐOÁN THOÁI HÓA KHỚP GỐI

Thoái Hóa Khớp Gối thường được Bác sĩ Dương chẩn đoán dựa trên quy trình bao gồm các bước sau:

1. Khai thác triệu chứng và tiền sử bệnh

2. Khám lâm sàng: Đánh giá độ sưng, biên độ vận động, tiếng lạo xạo và đau điểm khớp.

3. Chụp X-quang: Phát hiện hẹp khe khớp, gai xương hoặc biến dạng.

4. Xét nghiệm máu: Giúp loại trừ các bệnh lý viêm khớp khác như viêm khớp dạng thấp, gout…

5. Chụp cộng hưởng từ (MRI): Nếu cần đánh giá tổn thương sụn, dây chằng hoặc sụn chêm.

TIẾN TRÌNH TỔN THƯƠNG KHỚP QUA CÁC GIAI ĐOẠN CỦA THOÁI HÓA KHỚP GỐI

Hình minh họa cấu tạo của khớp gối ở giai đoạn bình thường – Bác sĩ Trần Văn Dương (TP.HCM)
  • Giai đoạn khớp gối bình thường

Cấu trúc khớp gối còn nguyên vẹn, sụn khớp trơn láng, khoang khớp đều và dịch khớp có độ nhớt - đàn hồi tốt, đảm bảo chức năng vận động bình thường.

Hình minh họa giai đoạn khớp gối thoái hóa nhẹ - Bác sĩ Trần Văn Dương (TP.HCM)
  • Giai đoạn khớp gối thoái hóa nhẹ

Bắt đầu có hiện tượng hư tổn sụn khớp ở mức độ nhẹ. Bề mặt sụn trở nên thô ráp, xuất hiện các gai xương nhỏ. Dịch khớp bắt đầu giảm chất lượng, song chưa ảnh hưởng rõ rệt đến chức năng vận động.

Hình minh họa Giai đoạn khớp gối thoái hóa trung bình – Bác sĩ Trần Văn Dương (TP.HCM)
  • Giai đoạn khớp gối thoái hóa trung bình

Sụn khớp tiếp tục bị bào mòn, các gai xương phát triển cả về số lượng lẫn kích thước. Dịch khớp giảm cả về độ nhớt, lẫn độ đàn hồi và nồng độ. Xương dưới sụn bắt đầu dày lên

Hình minh họa Giai đoạn thoái hóa khớp gối nặng – Bác sĩ Trần Văn Dương (TP.HCM)
  • Giai đoạn thoái hóa khớp gối nặng

Khoang khớp bị hẹp rõ rệt do mất sụn khớp, các bề mặt xương bắt đầu tiếp xúc trực tiếp với nhau, xương va vào xương. Dịch khớp hầu như không còn hoặc bị biến đổi, xuất hiện protein phá hủy mô, góp phần làm gia tăng thoái hóa sụn và mô mềm quanh khớp. Các gai xương lớn hơn, làm tăng đau đớn và giới hạn vận động nghiêm trọng.

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ THOÁI HÓA KHỚP GỐI

Hiện nay, chưa có thuốc chữa khỏi hoàn toàn Thoái Hóa Khớp Gối, nhưng có nhiều phương pháp giúp kiểm soát bệnh và cải thiện chất lượng sống:

1. Điều trị không dùng thuốc

BS Dương thường khuyên bệnh nhân tập luyện và giảm cân bài bản để làm chậm tiến triển bệnh và tránh được phẫu thuật khớp gối về sau:

  • Giảm cân nếu bạn thừa cân.
  • Tập luyện thể dục đều đặn: Các bài tập phù hợp như bơi lội, đạp xe, yoga hoặc bài tập phục hồi chức năng giúp tăng cường sức mạnh cơ quanh khớp gối.
  • Vật lý trị liệu: Bao gồm các bài tập kéo giãn, tăng sức mạnh cơ và các thiết bị hỗ trợ như điện xung.
  • Sử dụng dụng cụ hỗ trợ: Gậy chống, nẹp gối, hoặc giày dép phù hợp.
  • Chườm nóng/lạnh: Giúp giảm đau tạm thời. Không đặt trực tiếp lên da vì có thể gây bỏng, hãy dùng khăn hoặc túi nilon.

2. Điều trị bằng thuốc

Tùy từng trường hợp cụ thể, BS Dương sẽ lựa chọn thuốc phù hợp, ưu tiên các biện pháp ít xâm lấn trước:

  • Thuốc giảm đau, kháng viêm
  • Thuốc tiêm nội khớp:
    • Corticoid: Giảm viêm nhanh, hiệu quả trong đợt đau cấp.
    • Acid hyaluronic: Dịch nhờn bôi trơn khớp, cải thiện vận động.
Hình minh họa tiêm nội khớp để điều trị Thoái Hóa Khớp Gối – Bác sĩ Trần Văn Dương (TP.HCM)

3. Phẫu thuật

Nếu các biện pháp bảo tồn không hiệu quả, bệnh nhân có thể được Bác sĩ Dương chỉ định:

  • Phẫu thuật nội soi khớp gối: Nếu đầu gối bị kẹt, bác sĩ có thể sẽ đề xuất can thiệp phẫu thuật
  • Cắt xương chỉnh trục (Osteotomy): Điều chỉnh lại trục khớp để giảm tải lên vùng tổn thương, phù hợp với người trẻ dưới 60 tuổi.
  • Thay khớp gối toàn phần hoặc bán phần: Phẫu thuật Thay Khớp Gối áp dụng với trường hợp thoái hóa nặng, biến dạng khớp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt.
Hình minh họa thay khớp gối nhân tạo để điều trị Thoái Hóa Khớp Gối – Bác sĩ Trần Văn Dương (TP.HCM)

Phẫu thuật là lựa chọn cuối cùng, nhưng nếu chỉ định đúng thời điểm, người bệnh có thể trở lại sinh hoạt bình thường sau vài tháng phục hồi chức năng.

LỜI KHUYÊN TỪ BÁC SĨ CHUYÊN KHOA 2 TRẦN VĂN DƯƠNG DÀNH CHO NGƯỜI BỊ THOÁI HÓA KHỚP GỐI

1. Phát hiện sớm, điều trị kịp thời: Đừng chờ đến khi khớp gối đau nặng, biến dạng mới đi khám.

2. Chăm sóc khớp gối hàng ngày: Tập thể dục nhẹ nhàng, tránh mang vác nặng và bảo vệ đầu gối khi chơi thể thao.

3. Chọn giày dép phù hợp: Ưu tiên giày mềm, đế thấp, có độ bám tốt.

4. Không tự ý đắp thuốc, dùng thuốc thảo dược hoặc thuốc giảm đau kéo dài: Việc lạm dụng thuốc thảo dược không rõ nguồn gốc, sử dụng NSAIDs hoặc corticoid kéo dài có thể gây ra nhiều biến chứng và tác dụng phụ nguy hiểm.

5. Tái khám định kỳ để theo dõi diễn tiến bệnh và điều chỉnh phác đồ điều trị.

KẾT LUẬN

Thoái Hóa Khớp Gối là bệnh lý mạn tính cần được phát hiện và quản lý sớm. Với sự tiến bộ của y học hiện đại và sự đồng hành của đội ngũ chuyên khoa như BS Dương, người bệnh hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh, kiểm soát tốt triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

Đừng ngần ngại đặt lịch khám với Bác Sĩ Chuyên Khoa 2 Trần Văn Dương - chuyên gia đầu ngành về Cơ Xương Khớp - Chấn Thương Chỉnh Hình - Phẫu Thuật Thay Khớp - Chấn Thương Thể Thao tại Thành phố Hồ Chí Minh (cũ) để được hỗ trợ kịp thời và đúng cách cho các cơn đau đầu gối hoặc Thoái Hóa Khớp Gối!

Bạn đang xem : THOÁI HÓA KHỚP GỐI: HIỂU ĐÚNG, ĐIỀU TRỊ SỚM ĐỂ BƯỚC ĐI VỮNG VÀNG